Deliryum, dikkati belli bir konu üzerinde odaklama, sürdürme ya
da yeni bir konuya kaydırma yetisinde azalma ile giden bilinç
bozukluğudur. Hastanın çevresinde olup bitenin farkında olma
düzeyi azalmıştır. Hastalık ani şekilde ve hızlı başlar.
Günler-haftalar sürebilir. Gün içerisinde dalgalanmalar gösterme
eğilimi taşır; tama yakın düzelmeler, tekrar bozulmalar
birbirini izleyebilir. Hasta sıklıkla gergin, huzursuz ve
tepkiseldir. Uygunsuz, mantıksız ve şiddet içeren davranışlar
gösterebilir. Algı bozukluğu olabilir; özellikle gerçekte
varolmayan görüntüler görüp; bunlarla ilgili korkular
yaşayabilir; görsel varsanılarına uygun davranışlarda
bulunabilir. Düşünce bütünlüğünü mantıklı olarak kuramaz, zaman,
kişi ve mekanı tanımada zorluklar yaşayabilir. Uyku-uyanıklık
düzeni bozulabilir.
Kapsamlı muayenede ise bu bozukluğun genel bir tıbbi duruma
bağlı olduğuna dair kanıtlar saptanır. Deliryum beyin hasarıyla
sonuçlanan farklı nedenlerin ortak yolu olarak düşünülebilir.
Deliryum nedenleri; yüksek dozda uyuşturucu kullanımı veya
uyuşturucu yoksunluk krizi, metal zehirlenmeleri, yaygın vücut
yanıkları, AİDS, yaygın iltihabi hastalılar, ateş, karaciğer
veya böbrek hastalıkları, vitamin eksikliği, ameliyat sonrası
durumlar, aşırı kan kaybı, kalp atım düzensizlikleri ve kalp
yetmezliği, hipertansiyon koması, kafa travması, sara nöbetleri
(epilepsi), birçok ilacın yan etkileri, beyin hasarına neden
olan durumlar, körlük, sağırlık gibi duyusal yoksunluk olarak
özetlenebilir.