ERİŞKİN UYKU
BOZUKLUKLARI SAĞLIKLI
UYKU VE UYKU HİJYENİ |
|
Sağlıklı uyku tanımı
saat üzerinden yapılamaz. Bazı kişiler için 5-6 saatlik uyku yeterli
olurken (genellikle aktif, dışa dönük yapısı olanlardır), bazı
kişiler ise normalde 10-12 saat uyku uyurlar (sanatçı kişiliğe
sahip, içe dönük, duygusal yapıda olanlar için sıktır). Sağlıklı
uyku "etkin" olan uykudur. Etkin uyuyan kişi uyandığında kendini
dinlenmiş, zinde, formda ve yeni bir günü yaşamaya hazır hisseder.
Uyku alışkanlığı yaşa bağlı değişiklikler de gösterir.
Uyku hijyeni kişinin dikkat etmesi "etkin uyku"yu uyuyabilmesi için
dikkat etmesi gereken koşullardır.
Etkin uyku için;
-
Her gün düzenli saatte kalkın.
-
Sizin için 'normal' olan süreden daha fazla uyumayın.
-
Kahve, çay, kola uykuya dalışı zorlaştırdığından, alkol ise uykuya
dalışı kolaylaştırmasına karşın kalitesini bozup sabah yorgunluğuna
neden olduğundan kullanmayın.
-
Gündüz uykularından (5-10 dk. bile) sakının.
-
Sabahları fiziksel egzersiz yapın.
-
Yatma öncesi TV seyretmek yerine rahatlatıcı şeyler okuyun ya da
müzik dinleyin; aşırı uyarılmalardan kaçının.
-
Yatmadan bir süre önce 15-20 dakikalık banyo yapın.
-
Yatma zamanına yakın yemek yemeyin.
-
Ortamın ısısı, gürültü olup olmaması, yatak değişikliği gibi
alışkanlıklarınıza özen gösterin.
EEG kullanılarak uykunun 2 ana evresi olduğu belirlenmiştir: 1.
Non-REM uyku evresi (kendi içinde 4 aşamalıdır). 2. REM uykusu:
Hızlı göz hareketleri ve rüya görmeyle belirlidir.
Yaşlanmayla uyku örüntüsü değişir. Yatak süresi artar, gece
uyanmaları sıklaşır, gündüz şekerlemeleri artar, uykudan hoşnutluk
azalır.